KLEUR EN KLANK

Kandinsky & Co door drs. Laetitia Smit

Ook zonder een bijzondere begaafdheid kun je voorstellen dat bepaalde kleuren en klanken beter bij elkaar passen, dan andere. Een hoge, schrille toon past beter bij geel en een lage bij dieprood of bij bruin. En de taal zit vol met stiekeme overeenkomsten tussen klank en kleur: warme kleuren, bleke tonen, een chromatische lijn of een schitterend stuk muziek.

Aan het begin van de twintigste eeuw, toen abstractie de weg van de kunst leek en kunstenaars steeds betrokken wilden worden bij vormgeving, kregen zij behoefte aan een grammatica zonder verwijzingen naar dingen in de alledaagse zichtbare wereld. Aan het Bauhaus werkten Kandinsky, Klee, Itten en Schlemmer aan dergelijke grammatica's. Ze gingen te rade bij de muziek, een kunst die al eeuwen geen verwijzingen nodig had. Mensen als Kandinsky en Skrjabin probeerden zelfs de overeenkomsten in klank en kleur in systemen te vangen. Over dergelijke systemen, de te verwachten mislukking daarvan, én over de winst van dergelijke experimenten gaat deze lezing.

Drs. Laetitia Smit is kunsthistorica en oud-docent van de Willem de Kooning Academie en Hogeschool Rotterdam. Nu werkzaam als docent en coördinator van het HOVO en aan de Universiteit Leiden. Laetitia is mede-auteur van het boek Beeldtaal, Perspectieven voor makers en gebruikers, Boom 2010.