KLEUROBLIND

Niet iedereen is blij met de Euro. Dertien miljoen (13.000.000) kleurenblinden in de Eurozone hebben er nu een probleem bij; ze zullen voortaan bij de nieuwe munten en biljetten nauwlettend moeten controleren welk getal er op staat. De ontwerper hield er namelijk geen rekening mee hoe de kleurenwereld van de kleurenblinde eruit ziet. Bij onze oude biljetten was dat ook niet het geval, maar dat heeft toch nog goed uitgepakt. De oude biljetten hebben een duidelijke eigen identiteit, met kenmerkende heldere kleuren en verschillende afbeeldingen, waardoor ook kleurenblinden er geen problemen mee hebben. Zo niet de nieuwe Eurobiljetten. Deze hebben alle op één zijde afbeeldingen van bruggen en op de andere gebouwen; qua vormgeving lijken ze daardoor erg op elkaar. Bovendien zijn de meeste biljetten uitgevoerd in pasteltinten die ook worden gebruikt in tests voor kleurenblindheid. De hier getoonde collage van bankbiljetten en munten spreekt voor zichzelf. Het € 5 en het € 10 biljet hebben voor kleurenblinden nagenoeg dezelfde kleur. Hetzelfde geldt voor het € 500 en het € 20 biljet (hier niet getoond), maar daar is het formaat gelukkig voldoende verschillend. Met de € 50, € 100 en € 200 biljetten is het echter oppassen geblazen als die door elkaar worden gebruikt.




Links: Euro bankbiljetten en munten gezien door "normale" ogen. Rechts: zoals ze gezien worden door de ogen van een kleurenblinde. (Beeldbewerking: dr. J. Walraven, TNO Technische Menskunde, Soesterberg.)

De kleur van de munten van 1, 2, 5, 10, 20 en 50 cent zijn voor vele kleurenblinden gelijk. Bovendien zijn de muntdiameters van de € 0,02 en de € 0,10 en de diameters van de € 0,05 en de € 0,20 ook bijna gelijk (respectievelijk 5% en 2% verschil). Omdat de waarde slechts op één kant wordt vermeld zal een kleurenblinde niet alleen op de kleintjes moeten letten maar ook ieder muntje letterlijk moeten omdraaien alvorens het uit te geven. Dit zal nog moeilijker worden als er ook buitenlandse euromunten in de portemonnee zitten.
Dit soort problemen is te voorkomen met een door TNO Technische Menskunde ontwikkeld computerprogramma, waarmee het mogelijk om als het ware door de ogen van een kleurenblinde te kijken. Dit programma werd ook gebruikt toen, nog niet zo lang geleden, de Bank of Israel nieuwe shekelbiljetten liet testen op bruikbaarheid voor kleurenblinden. Helaas heeft dit goede voorbeeld geen navolging gevonden bij de Europese bank.
Toch wordt er zo langzamerhand wel steeds meer aandacht besteed aan dit soort zaken, met als initiatiefnemer en voorvechter Ir. Noothoven van Goor. Zelf kleurenblind, draagt hij vanuit zijn bureau Blind Color oplossingen aan voor de meest uiteenlopende problemen, variërend van voetbaltenues die niet uit elkaar zijn te houden tot onzichtbare wegen of bebouwing op allerlei soorten kaarten. Voor wat betreft dit laatste, de ANWB heeft inmiddels als eerste het initiatief genomen om daar wat aan te gaan doen. Toch is het treurig dat met de invoering van de Euro kleurenblinden weer nodeloos worden gediscrimineerd. Nogmaals, het gaat om 13 miljoen mensen. Aangifte kan alleen bij opzettelijke discriminatie worden gedaan, maar onnadenkendheid kan blijkbaar niemand worden aangerekend. Het is misschien niet ondenkbaar dat binnenkort kassiers ook op het lijstje staan van beroepen waarbij getest moeten worden op kleurenblindheid.

Dr. J. Walraven, TNO Technische Menskunde, Soesterberg

Dit artikel is eerder geplaatst in Kleurenvisie 2002-1

Interessante extra informatie:

http://www.design-for-all.info/50006,32172610.xml
"Rood is groen, groen is rood… of groen" >http://www.hethic.nl/attachments/documenten/Nieuwsbrief%208.pdf
"Gevarensignalering moet ook voor kleurenblinden duidelijk zijn" >http://www.nrc.nl/W2/Nieuws/2001/03/10/Vp/wo.html
"Kleurenblind is meer dan saai" >http://scholieren.nrc.nl/weekkrant/2001/13/2.shtml

Inloggen

 
gebruikersnaam:  
 
wachtwoord:  
 
 
 
   
Wachtwoord vergeten?  

Klik hier om uw gegevens te wijzigen

 

Stichting Kleurenvisie
Klarendalseweg 31
6822 GA Arnhem